He Shall Stand Before Kings:
Unprecedented Hishtadlus Meeting by the Satmar Rebbe shlit"a at Trump Tower in Manhattan. First-time decision to take up an invitation to advocate for assistance in the future regarding the chinuch decree in New York; the decrees in Eretz Yisroel; housing; shechita; and generally regarding establishing federal connections. Meeting with the son and policy adviser of President Trump is crowned with success after deep understanding in all areas.
In an unusual and historic step of "hishtadlus" for the benefit of the klal and the individual, and for all our Jewish brethren in the Diaspora and in Eretz Yisroel alike, a visit by the Satmar Rebbe shlit"a took place today at Trump Tower in Manhattan, where the Rebbe, at great personal effort, traveled down to hold a personal advocacy meeting to place very important Jewish interests on the agenda and policy plans of the former president and current Republican presidential candidate Donald Trump.
The visit, which lasted an hour, was with the candidate's son, Mr. Eric Trump, who assists his father in accompanying the future administration's policies and transition team.
The plan for the visit began about 2 weeks ago, when an advocate close to the Trump campaign approached the Rebbe, Rabbi Yehuda Kaplan of North Miami, a prominent businessman in the state of Florida who in the past had a great deal of business contact with the Trump family, and who currently serves as the campaign's liaison to the Chareidi communities on various fronts.
Rabbi Kaplan requested of the Rebbe shlit"a, on behalf of the campaign, that they wish to set up a meeting to hear our needs, followed by a personal meeting with the candidate, in order to receive the endorsement of Satmar's bloc vote.
After lengthy discussions and consultations with askanim and political experts, the Rebbe shlit"a decided that at a time when the Chareidi community so needs protection from those who wish us ill, chas v'shalom, it is worthwhile not to let such an opportunity pass to advocate with the candidate, since he has already in the past shown that he carries out various difficult steps for the benefit of Jews in America in general and in particular.
After the visit was confirmed, it was set that the Rebbe shlit"a would undertake the historic precedent of hishtadlus for our Jewish brethren this Wednesday at 10 a.m., and personally travel to Trump Tower in Manhattan for a meeting.
*
At the appointed minute the Rebbe entered the meeting with a very small entourage, as arranged in advance. Accompanying the Rebbe were the askan HaRav R' Gedalya Segal, the Kiryas Joel Village administrator, and the askan Rabbi R' Shlome Yosef Herskowitz of Williamsburg, who is a close friend of Rabbi Kaplan and was instrumental in the preparations for the hishtadlus.
At the start of the visit, when it was stated that the Rebbe comes here on behalf of tens of thousands of Satmar Jews from across New York and New Jersey, such as Williamsburg; Kiryas Joel; Boro Park; Monsey; Linden; Lakewood, etc., the Rebbe shlit"a personally expressed the deep hakaras hatov that the Chareidi public in New York has for the former president, for the many serious steps he took on our behalf during his previous presidency, and especially for helping to end the Covid lockdowns in a timely manner; the commutation of the sentences of R' Shalom Weiss and R' Shalom Mordechai Rubashkin; the religious freedom he strengthened, mainly with the new Supreme Court justices he appointed, who have already fought a great deal for the benefit of religion; the prison reform bill, and the subsequent release of R' Mordechai Yitzchak Samet; the rescue assistance the Satmar Monsey mosdos received when they struggled with lawsuits on behalf of the local Airmont government, until the federal US attorneys put an end to it; and more.
It was pointed out that our entire community indeed showed its hakaras hatov! The Village administrator took out documents and showed the figures indicating that when Trump ran for his first term, he received the votes of the Satmar areas in general and Kiryas Joel in particular from about 50% of the voters. Again, when he ran for reelection, when he received the endorsement of the community as hakaras hatov, as many as 90% of the votes went with a landslide vote for him, something that evoked great admiration and demonstrated how strongly our trait of hakaras hatov applies toward political officials, and that the public follows the endorsements of the community leaders.
*
Then the conversation moved on to the future, as the Rebbe began speaking about the future, in which we hope that Trump as president will be able to continue helping us even more, b'ezras Hashem.
As an introduction, it was discussed that our vision here in America is as follows: Our Rebbe zt"l, the founder of our kehilla and savior of our community, came here after the Holocaust and began to replant here "authentic Yiddishkeit," exactly as our grandfathers lived in Europe before the Holocaust. In those times there were hundreds of thousands of Orthodox Jews spread across many cities and towns throughout Europe. This, with the same way of life, is what we transplanted here in the "kingdom of kindness," and when the number of Orthodox Jews in America reaches the number there was before the Holocaust in Europe, with the same authenticity, we will be close to success in our vision.
Therefore, the Rebbe presented our request, that the faithful officials and the entire government continue to help us reach our goal of building further generations and families on our noble path without disturbances, and with that the conversation moved on to the critical topic on everyone's agenda: chinuch.
The Rebbe said that he asks for only one thing: that "the parents" have a "choice" on the curriculum of their institutions. Not the government, but the parents, should make the choice of what the course of study should be. As R' Gedalya called it with the official slogan, "Parental Choice of Curriculum."
We want to live as Jews in America. The fact shows that without any government interference, we lacked nothing here (Baruch Hashem); our minds sharpen with Talmud, our young men are successful in business, our community has every kind of service the public needs both for religion and for business, we have a kosher and healthy economy that only needs to be helped to continue as it is, not to be hindered.
The opportunity was used here to point out that we Orthodox Jews here have nothing to do with the State of Israel. "Judaism is thousands of years old, and Israel is barely 75 years," the Rebbe said. Our interest is not Israeli politics, but specifically the peace and well-being of all Jews, and of our home, America. We look with great concern at how the State of Israel, with its secular government and secular court system, persecutes Orthodox Jews, and we ask that Trump make an effort that there be full tolerance for Chareidi Jews within the free State of Israel. Right now there are active decrees against religious Jews in Israel, and the reality is that "Orthodox Jews in America have more rights than Orthodox Jews in Eretz Yisroel," as the Rebbe mentioned, and we want to see a change.
*
The clear and pure words were, Baruch Hashem, received with exceptional understanding, and then they moved on to discuss several other topics important to the public here in America, especially New York and New Jersey.
They spoke generally about the massive growth of the holy city of "Kiryas Joel," pointing out that, being in the real estate business, the Trump family knows what this means: that a place which 50 years ago was a desolate wilderness is today a city of about 8,000 families, soon 50,000 people bli ayin hara, and over 20,000 children, bli ayin hara.
Currently, as much as 500 new families are added each year through natural growth, bli ayin hara, figures that made an extraordinary impression, seeing that this is a flourishing growth that is so beautifully accompanied and of course demands so much.
There was a conversation about the efforts being invested so that there will be affordable housing, and a new idea was raised regarding "college Section 8." That is, since in our community people already marry, Baruch Hashem, from age 18 and up, while still in the middle of the college years, which means that there are thousands of young couples who are actually in the college age range but do not get a "dormitory" and instead pay rent for an apartment, it would be fitting for them to receive at least some kind of priority, or a special type, from the Section 8 program to help them pay for the roof over their heads.
Then they spoke about kosher shechita, and the Rebbe specially requested that an effort be made to cancel a certain difficult regulation that requires that the salt used to salt the meat must be dissolved before entering the drainage and sewer, something that could triple the prices of kosher meat in America.
They also spoke about the general void in the connection between Washington and the Chareidi Jews, since very often the White House appoints as Jewish liaisons those who do not understand at all the needs of the Orthodox community, not to mention those who are actually a liaison for the State of Israel lobbyists. It was pointed out that the Yiddish-speaking Orthodox community consists of tens of thousands of people, and it is important that Washington maintain a connection with us through liaisons who are connected with us, understand our way of life and our needs, and this is relevant for sincere Torah-true Jews in all areas separately.
The meeting ended after almost a full hour of a very understanding conversation, which apparently cast a strong light on our needs and brought great clarity and information in a manner never before achieved with a presidential office. It is everyone's hope that from the Rebbe's mesirus nefesh in undertaking this important trip, despite the busy times in which he stands, the desired results will indeed emerge and we will have open gates in the future for all our needs in general, and the mentioned topics in particular, and above all the difficult chinuch decree that the New York Education Department is in the middle of carrying out, with the aim of destroying, chas v'shalom, Jewish chinuch in America as it has been handed down from generation to generation. "And we, in the name of Hashem our G-d, shall call out, and in the name of Hashem we will act and succeed."
May the heart of the government be turned toward us for good.
▫️ Satmara Niyes 🌴 ▫️
Unprecedented Hishtadlus Meeting by the Satmar Rebbe shlit"a at Trump Tower in Manhattan. First-time decision to take up an invitation to advocate for assistance in the future regarding the chinuch decree in New York; the decrees in Eretz Yisroel; housing; shechita; and generally regarding establishing federal connections. Meeting with the son and policy adviser of President Trump is crowned with success after deep understanding in all areas.
In an unusual and historic step of "hishtadlus" for the benefit of the klal and the individual, and for all our Jewish brethren in the Diaspora and in Eretz Yisroel alike, a visit by the Satmar Rebbe shlit"a took place today at Trump Tower in Manhattan, where the Rebbe, at great personal effort, traveled down to hold a personal advocacy meeting to place very important Jewish interests on the agenda and policy plans of the former president and current Republican presidential candidate Donald Trump.
The visit, which lasted an hour, was with the candidate's son, Mr. Eric Trump, who assists his father in accompanying the future administration's policies and transition team.
The plan for the visit began about 2 weeks ago, when an advocate close to the Trump campaign approached the Rebbe, Rabbi Yehuda Kaplan of North Miami, a prominent businessman in the state of Florida who in the past had a great deal of business contact with the Trump family, and who currently serves as the campaign's liaison to the Chareidi communities on various fronts.
Rabbi Kaplan requested of the Rebbe shlit"a, on behalf of the campaign, that they wish to set up a meeting to hear our needs, followed by a personal meeting with the candidate, in order to receive the endorsement of Satmar's bloc vote.
After lengthy discussions and consultations with askanim and political experts, the Rebbe shlit"a decided that at a time when the Chareidi community so needs protection from those who wish us ill, chas v'shalom, it is worthwhile not to let such an opportunity pass to advocate with the candidate, since he has already in the past shown that he carries out various difficult steps for the benefit of Jews in America in general and in particular.
After the visit was confirmed, it was set that the Rebbe shlit"a would undertake the historic precedent of hishtadlus for our Jewish brethren this Wednesday at 10 a.m., and personally travel to Trump Tower in Manhattan for a meeting.
*
At the appointed minute the Rebbe entered the meeting with a very small entourage, as arranged in advance. Accompanying the Rebbe were the askan HaRav R' Gedalya Segal, the Kiryas Joel Village administrator, and the askan Rabbi R' Shlome Yosef Herskowitz of Williamsburg, who is a close friend of Rabbi Kaplan and was instrumental in the preparations for the hishtadlus.
At the start of the visit, when it was stated that the Rebbe comes here on behalf of tens of thousands of Satmar Jews from across New York and New Jersey, such as Williamsburg; Kiryas Joel; Boro Park; Monsey; Linden; Lakewood, etc., the Rebbe shlit"a personally expressed the deep hakaras hatov that the Chareidi public in New York has for the former president, for the many serious steps he took on our behalf during his previous presidency, and especially for helping to end the Covid lockdowns in a timely manner; the commutation of the sentences of R' Shalom Weiss and R' Shalom Mordechai Rubashkin; the religious freedom he strengthened, mainly with the new Supreme Court justices he appointed, who have already fought a great deal for the benefit of religion; the prison reform bill, and the subsequent release of R' Mordechai Yitzchak Samet; the rescue assistance the Satmar Monsey mosdos received when they struggled with lawsuits on behalf of the local Airmont government, until the federal US attorneys put an end to it; and more.
It was pointed out that our entire community indeed showed its hakaras hatov! The Village administrator took out documents and showed the figures indicating that when Trump ran for his first term, he received the votes of the Satmar areas in general and Kiryas Joel in particular from about 50% of the voters. Again, when he ran for reelection, when he received the endorsement of the community as hakaras hatov, as many as 90% of the votes went with a landslide vote for him, something that evoked great admiration and demonstrated how strongly our trait of hakaras hatov applies toward political officials, and that the public follows the endorsements of the community leaders.
*
Then the conversation moved on to the future, as the Rebbe began speaking about the future, in which we hope that Trump as president will be able to continue helping us even more, b'ezras Hashem.
As an introduction, it was discussed that our vision here in America is as follows: Our Rebbe zt"l, the founder of our kehilla and savior of our community, came here after the Holocaust and began to replant here "authentic Yiddishkeit," exactly as our grandfathers lived in Europe before the Holocaust. In those times there were hundreds of thousands of Orthodox Jews spread across many cities and towns throughout Europe. This, with the same way of life, is what we transplanted here in the "kingdom of kindness," and when the number of Orthodox Jews in America reaches the number there was before the Holocaust in Europe, with the same authenticity, we will be close to success in our vision.
Therefore, the Rebbe presented our request, that the faithful officials and the entire government continue to help us reach our goal of building further generations and families on our noble path without disturbances, and with that the conversation moved on to the critical topic on everyone's agenda: chinuch.
The Rebbe said that he asks for only one thing: that "the parents" have a "choice" on the curriculum of their institutions. Not the government, but the parents, should make the choice of what the course of study should be. As R' Gedalya called it with the official slogan, "Parental Choice of Curriculum."
We want to live as Jews in America. The fact shows that without any government interference, we lacked nothing here (Baruch Hashem); our minds sharpen with Talmud, our young men are successful in business, our community has every kind of service the public needs both for religion and for business, we have a kosher and healthy economy that only needs to be helped to continue as it is, not to be hindered.
The opportunity was used here to point out that we Orthodox Jews here have nothing to do with the State of Israel. "Judaism is thousands of years old, and Israel is barely 75 years," the Rebbe said. Our interest is not Israeli politics, but specifically the peace and well-being of all Jews, and of our home, America. We look with great concern at how the State of Israel, with its secular government and secular court system, persecutes Orthodox Jews, and we ask that Trump make an effort that there be full tolerance for Chareidi Jews within the free State of Israel. Right now there are active decrees against religious Jews in Israel, and the reality is that "Orthodox Jews in America have more rights than Orthodox Jews in Eretz Yisroel," as the Rebbe mentioned, and we want to see a change.
*
The clear and pure words were, Baruch Hashem, received with exceptional understanding, and then they moved on to discuss several other topics important to the public here in America, especially New York and New Jersey.
They spoke generally about the massive growth of the holy city of "Kiryas Joel," pointing out that, being in the real estate business, the Trump family knows what this means: that a place which 50 years ago was a desolate wilderness is today a city of about 8,000 families, soon 50,000 people bli ayin hara, and over 20,000 children, bli ayin hara.
Currently, as much as 500 new families are added each year through natural growth, bli ayin hara, figures that made an extraordinary impression, seeing that this is a flourishing growth that is so beautifully accompanied and of course demands so much.
There was a conversation about the efforts being invested so that there will be affordable housing, and a new idea was raised regarding "college Section 8." That is, since in our community people already marry, Baruch Hashem, from age 18 and up, while still in the middle of the college years, which means that there are thousands of young couples who are actually in the college age range but do not get a "dormitory" and instead pay rent for an apartment, it would be fitting for them to receive at least some kind of priority, or a special type, from the Section 8 program to help them pay for the roof over their heads.
Then they spoke about kosher shechita, and the Rebbe specially requested that an effort be made to cancel a certain difficult regulation that requires that the salt used to salt the meat must be dissolved before entering the drainage and sewer, something that could triple the prices of kosher meat in America.
They also spoke about the general void in the connection between Washington and the Chareidi Jews, since very often the White House appoints as Jewish liaisons those who do not understand at all the needs of the Orthodox community, not to mention those who are actually a liaison for the State of Israel lobbyists. It was pointed out that the Yiddish-speaking Orthodox community consists of tens of thousands of people, and it is important that Washington maintain a connection with us through liaisons who are connected with us, understand our way of life and our needs, and this is relevant for sincere Torah-true Jews in all areas separately.
The meeting ended after almost a full hour of a very understanding conversation, which apparently cast a strong light on our needs and brought great clarity and information in a manner never before achieved with a presidential office. It is everyone's hope that from the Rebbe's mesirus nefesh in undertaking this important trip, despite the busy times in which he stands, the desired results will indeed emerge and we will have open gates in the future for all our needs in general, and the mentioned topics in particular, and above all the difficult chinuch decree that the New York Education Department is in the middle of carrying out, with the aim of destroying, chas v'shalom, Jewish chinuch in America as it has been handed down from generation to generation. "And we, in the name of Hashem our G-d, shall call out, and in the name of Hashem we will act and succeed."
May the heart of the government be turned toward us for good.
▫️ Satmara Niyes 🌴 ▫️
לפני מלכים ושרים יתיצב:
פרעצעדענטלאזער השתדלות-מיטינג דורך כ''ק רבינו הגה''ק שליט"א אינעם 'טראפ טאוער' אין מאנהעטן ערשטמאליגער באשלוס אויסצונוצן איינלאדענונג צו שתדל'ען פאר הילף אינעם עתיד איבער גזירת החינוך אין ניו יארק; די גזירות בארה"ק; האוזינג; שחיטה; און בכלליות איבער אוועקשטעלן פעדעראלע קשרים. מיטינג מיט'ן זון און פאליסי-באגלייטער פון פרעזידענט טראמפ ווערט געקרוינט מיט הצלחה נאך שטארקע פארשטענדעניש אין אלע הינזיכטן
אין אן אומגעווענליכע און היסטארישע שריט פון "השתדלות" למען הכלל והפרט ולמען אחב"י תושבי הגולה ותושבי ארה"ק צוגלייך, איז היינט פארקומען א באזוך פון כ"ק רבינו הגה''ק שליט''א אינעם "טראמפ טאוער" אין מאנהעטן, וואו דער רבי איז בטירחא דגברא רבה אראפגעפארן צו האבן א פערזענליכע שתדלנות מיטינג אריינצושטעלן גאר וויכטיגע אידישע אינטערעסן אינעם סדר היום און פאליסי-פלענער פונעם געוועזענעם פרעזידענט און יעצטיגער רעפובליקאנער פרעזידענט קאנדידאט דאנאלד טראמפ.
דער באזוך וואס האט זיך פארצויגן פאר א שעה צייט, איז געווען מיט'ן זון פונעם קאנדידאט, מר. עריק טראמפ, וואס איז דער געהילף פון זיין טאטן ווען עס קומט צו באגלייטן די צוקונפטיגע אדמיניסטראציע פאליסיס און טראנזישאן טיעם.
די פלאן פונעם באזוך האט זיך אנגעהויבן מיט ארום 2 וואכן צוריק, ווען עס איז אריבערגעקומען צום רבי'ן א שתדלן און נאנטער צום טראמפ קאמפיין, הרב יהודה קאפלאן הי"ו פון נארט מיאמי, וועלכע איז א גרויסער געשעפטסמאן אין די פלארידא סטעיט און האט בעבר געהאט אסאך ביזנעס קאנטאקט מיט די טראמפ פאמיליע, און כהיום דינט ער ווי דער פארבינדונגס מאן פונעם קאמפיין צו די חרדישע געזעלשאפטן אויף פארשידענע פראנטן.
הרב קאפלאן האט געבעטן פונעם רבי'ן שליט"א אין נאמען פונעם קאמפיין אז זיי ווילן אויפסעטן א מיטינג צו הערן אונזערע געברויכן, נאכגעפאלגט מיט א פערזענליכע צוזאמענטרעף מיט'ן קאנדידאט, כדי צו ערהאלטן די אינדארסירונג פון סאטמאר'ס בלאק-וואט.
נאך לענגערע דיונים און אויסשמועסונגען מיט שתדלנים און פאליטישע עקספערטן, האט דער רבי שליט"א געמאכט דעם באשלוס אז אין אזא צייט ווען דאס יהדות החרדית איז אזוי אנגעוויזן צו ווערן באשיצט פון די וואס ווילן אונז שלעכטס טון ח"ו, איז כדאי נישט צו ארויסלאזן אזא געלעגנהייט צו שתדל'ען ביים קאנדידאט, נאכדעם וואס ער האט שוין בעבר באוויזן אויסצופירן פארשידענע שווערע שריט לטובת אידן אין אמעריקא בכלל ובפרט.
נאכ'ן באשטעטיגן דעם באזוך איז באשטימט געווארן אז מרן רבינו שליט"א וועט היינטיגן מיטוואך 10 אזייגער פארמיטאג אונטערנעמען דעם היסטארישן פרעצעדענט פון השתדלות למען אחב"י, און פערזענליך אראפפארן צום טראמפ טאוער אין מאנהעטן צו א מיטינג.
*
צום באשטימטן מינוט איז דער רבי אריין צום מיטינג מיט א גאר ענגע באגלייטונג ווי פאראויס באשטימט. עס זענען אריין מיט'ן רבי'ן העסקן הרה"ח ר' גדלי' סעגעדין הי"ו, דער קרית יואל ווילעדזש אדמיניסטראטאר, און העסקן הרב ר' שלום יוסף הערשקאוויטש הי"ו פון וויליאמסבורג, וואס איז א נאנטער פריינט מיט הרב קאפלאן און איז געווען אינסטרומענטאל אין די צוגרייטונגען צו די השתדלות.
אין אנהויב פונעם באזוך, ווען עס איז געווארן ארויסגעברענגט אז דער רבי קומט דא אין נאמען פון צענדליגער טויזנטער סאטמאר'ע אידן פון איבער ניו יארק און ניו דזשערסי, ווי וויליאמסבורג; קרית יואל; בארא פארק; מאנסי; לינדען; לעיקוואד אא"וו, האט דער רבי שליט"א פערזענליך אויסגעדרוקט די שטארקע הכרת הטוב וואס דער חרדישער ציבור אין ניו יארק האט פאר'ן געוועזענעם פרעזידענט, פאר די פילע ערנסטע שריט וואס ער האט גענומען לטובתינו דורכאויס זיין פריערדיגע פרעזידענטשאפט, ובפרטיות פאר'ן העלפן ענדיגן צייטליך די קאוויד לאקדאונס; דאס שענקען אן אויסלייז פאר הר"ר שלום ווייס הי"ו און הר"ר שלום מרדכי רובאשקין הי"ו; די רעלידזשעס פרידאם וואס ער האט פארשטארקט, הויפזעכטליך מיט די נייע סופרים קאורט דזשאדזשעס וועמען ער האט אריינגעשטעלט, וועלכע האבן שוין גאר אסאך אויסגעפייט לטובת רעליגיע; די פריזאן-רעפארם ביל, און די נאכפאלגנדע באפרייאונג פון הר"ר מרדכי יצחק סאמעט הי"ו; די רעטונג הילף וואס די סאטמאר מאנסי מוסדות האבן ערהאלטן ווען זיי האבן זיך געמוטשעט מיט קאורט קלאגעס מטעם די לאקאלע עירמאנט רעגירונג ביז די פעדעראלע US אטורני'ס האבן געברענגט אן ענדע דערצו; און נאך.
עס איז דערביי געווארן אנגעוויזן אז אונזער גאנצער ציבור האט טאקע ארויסגעוויזן דעם הכרת הטוב! דער ווילעדזש אדמיניסטראטאר האט ארויסגענומען דאקומענטן, און געצייגט די ציפערן וואס ווייזן אז ווען טראמפ איז געלאפן צו זיין ערשטע טערמין, האט ער באקומען די שטימען פון סאטמארע געגנטער בכלל און קרית יואל בפרט, פון בערך 50% פון די וויילער. ווידער ווען ער איז געלאפן פאר ווידערוויילונג, ווען ער האט ערהאלטן די אינדארסירונג פון אנ"ש אלס הכרת הטוב, האבן אזויפיל ווי 90% שטימען געגאנגען מיט א לענדסלייד שטימע פאר אים, א זאך וואס האט געברענגט א שטארקע התפעלות און דעמאנסטרירט וויאזוי אונזער מדה פון הכרת הטוב גייט אן גאר שטארק ביי פאליטישע באאמטע, און דער ציבור פאלגט אויס די אינדערסירונגען פון די עסקני הכלל.
*
דאן איז דער שמועס אריבער אויף פאראויס, ווען דער רבי האט אנגעהויבן רעדן איבער'ן עתיד, אויף וואס מיר קוקן ארויס אז טראמפ אלס פרעזידענט זאל אונז קענען ווייטער נאך מער העלפן, בס"ד.
אלס אריינפיר דערצו איז געווארן אויסגעשמועסט אז אונזער וויזיע דא אין אמעריקא איז ווי פאלגנד: אונזער רבי זי"ע, דער גרינדער פון אונזער קהלה און רעטער פון אונזער געמיינדע, איז אהערגעקומען נאך די האלאקאוסט, און אנגעהויבן איבערפלאנצן דא די "אויטענטישע אידישקייט", גענוי ווי אונזערע זיידעס האבן געוואוינט אין אייראפע בעפאר די האלאקאוסט, אין יענע צייטן זענען געווען שווערע טויזנטער ארטאדאקסישע אידן אויסגעשפרייט אין מערערע שטעט און שטעטלעך איבער גאנץ אייראפע. אט דאס, מיט די זעלבע לעבנסשטייגער, האבן מיר איבערגעפלאנצט דאהי אינעם מלכות של חסד, און ווען די צאל ארטאדאקסישע אידן אין אמעריקא וועט האלטן ביי וויפיל עס איז געווען בעפאר די האלאקאוסט אין אייראפע, מיט'ן זעלבן ארגינעלקייט, וועלן מיר זיין נאנט צו א הצלחה אין אונזער וויזיע.
דעריבער, האט דער רבי אויסגעפירט אונזער בקשה, אז די געטרייע באאמטע און די גאנצע רעגירונג זאלן אונז ווייטער העלפן צוקומען צו אונזער ציל צו בויען ווייטערדיגע דורות און משפחות אויף אונזער איידעלער וועג אן קיין שטערונגען, און דערמיט איז מען אריבער צו די קריטישע נושא וואס ליגט יעדן אויפן סדר היום: חינוך.
דער רבי האט געזאגט אז ער בעט בלויז איין זאך: "די עלטערן" זאלן האבן א "טשויס" אויף די קאריקולעם פון זייערע מוסדות. נישט די רעגירונג, נאר די עלטערן, זאלן מאכן דעם אויסוואל וואס דער סדר הלימוד זאל זיין. ווי ר' גדלי' האט עס אנגערופן מיט'ן אפיציעלן לאזונג "פערענטל טשויס אף קאריקולעם".
מיר ווילן לעבן ווי אידן אין אמעריקא, דער פאקט ווייזט אז אן קיין רעגירונג אריינמישונג האט אונז דא גארנישט געפעלט (ב"ה), אונזער קאפ שארפט זיך אויס מיט 'תלמוד', אונזערע אינגעלייט זענען מצליח אין מסחר, אונזער קאמיונעטי פארמאגט יעדע סארט סערוויס וואס פעלט זיך אויס פארן ציבור סיי פאר רעליגיע און סיי פאר ביזנעס, אונז האמיר א כשר'ע און געזונטע עקאנאמיע וואס מ'דארף בלויז צוהעלפן גיין אזוי ווייטער, נישט פרובירן צו שטערן.
דא איז געווארן אויסגענוצט די געלעגנהייט ארויסצוברענגען, אז מיר ארטאדאקסישע אידן דאהי האבן גארנישט מיט די סטעיט אף איזראעל. "אידישקייט איז טויזנטער יאר אלט, און איזראעל איז קוים 75 יאר" האט דער רבי געזאגט. אונזער אינטערעסע איז נישט איזראעלי פאליטיק, נאר דוקא די פרידן און וואוילזיין פון אלע אידן, און פון אונזער וואוינארט, אמעריקא. מיר קוקן מיט גרויס זארג וויאזוי מדינת ישראל, מיט איר סעקולער גאווערמענט און סעקולער קאורט סיסטעם טוט רודפ'ן ארטאדאקסישע אידן, און מיר בעטן אז טראמפ זאל טון השתדלות אז עס זאל זיין פולע טעלעראנץ פאר חרדי'שע אידן אינערהאלב די פרייע מדינת ישראל. יעצט איז דא אקטיווע גזירות אויף רעליגיעזע אידן אין איזראעל, און דער מציאות איז אז "ארטאדאקסטישע אידן אין אמעריקא האבן מער רעכטן ווי ארטאדאקסישע אידן אין אר"י" ווי דער רבי האט ערווענט, און מיר ווילן זען א טויש.
*
די קלארע און ריינע ווערטער זענען ב"ה געווארן אויפגענומען מיט אן אויסטערלישער פארשטענדעניש, און דאן איז מען אריבער ארומצורעדן איבער נאך עטליכע נושאים וועלכע זענען וויכטיג פאר'ן ציבור דא אין אמעריקא, ספעציעל ניו יארק און ניו דזשערסי.
מען האט ארומגערעדט בכלליות איבער דעם מאסיוון וואוקס פונעם הייליגן שטאט "קרית יואל", ארויסברענגענדיג אז זייענדיג אין די ריעל עסטעיט ליין ווייסט די טראמפ משפחה וואס דאס מיינט, אז א פלאץ וואו ס'איז 50 יאר צוריק געווען א מדבר שממה, איז היינט פארהאן א שטאט פון ארום 8,000 משפחות, באלד 50,000 נפשות בליעה"ר, און איבער 20,000 תשב"ר, בלי עין הרע.
כהיום קומט צו פון נאטורליכע וואוקס אזויפיל ווי 500 נייע משפחות יעדעס יאר בליעה"ר, ציפערן וועלכע האבן אויסטערליש עושה רושם געווען זעענדיג אז מען רעדט דא פון א בליענדע וואוקס וועלכע ווערט אזוי שיין באגלייט און פאדערט אודאי אזויפיל.
עס איז געווארן א שמועס איבער די כוחות וואס מען לייגט דא אריין אז ס'זאל זיין אפארדעבל האוזינג, און עס איז געווארן אויפגעברענגט א נייער רעיון איבער "קאלעדזש סעקשאן 8". דהיינו, אז היות ביי אונזער ציבור האט מען שוין חתונה ב"ה פון די 18 יאר און ווייטער, נאך זייענדיג אינמיטן די קאלעדזש יארן, וואס באדייט אז עס זענען דא טויזנטער אינגעלייט וועלכע זענען פאקטיש אין די קאלעדזש יארגאנג אבער באקומען נישט קיין 'דארמיטארי' נאר צאלן רענט פאר א דירה, וואלט געווען פאסיג זיי זאלן כאטש באקומען עפעס א סארט דין קדימה, אדער א ספעציעלע סארט, פון די סעקשאן 8 פראגראם זיי צו העלפן אויסצאלן זייער דאך איבער'ן קאפ.
דערנאך איז געווארן ארומגערעדט איבער די כשר'ע שחיטה, און דער רבי האט ספעציעל געבעטן מען זאל טון השתדלות מבטל צו זיין א געוויסע שווערע רעגולאציע וועלכע הויערט אז די זאלץ וואס מען נוצט צו זאלצן די פלייש זאל מוזן ווערן דעזאלווד בעפאר'ן אריינגיין אינעם דרעינידזש און סוער, עפעס וואס קען טריפלען די פרייזן פאר כשר פלייש אין אמעריקא.
מען האט אויך ארומגערעדט איבער די אלגעמיינע חלל אין קשר צווישן וואשינגטאן און די חרדי'שע אידן, זינט זייער אסאך מאל קומט אויס אז די ווייסע הויז שטעלט אלס אידישע ליעיזאן אזעלכע וואס פארשטייען בכלל נישט די געברויכן פון די ארטאדאקסישע קאמיונעטי, אפגערעדט פון אזעלכע וואס זענען ענדערשט א ליעיזאן פאר די מדינת ישראל לאביאיסטן. ס'איז געווארן ארויסגעברענגט אז דער היימישער ארטאדאקסישער ציבור באשטייען פון צענדליגער טויזנטער מענטשן, און עס איז וויכטיג אז וואשינגטאן זאל האלטן מיט אונז א קשר דורך ליעיזאנס וועלכע האבן שייכות מיט אונז, פארשטייען אונזער לעבנסשטייגער און אונזערע געברויכן, און דאס איז נוגע פאר ערליכע תורה-טרייע אידן אין אלע געגנטער באזונדער.
דער מיטינג האט זיך געענדיגט נאך כמעט א גאנצע שעה פון גאר א פארשטענדליכע שמועס, וועלכע האט ווי עס שיינט געווארפן א שטארקע ליכט אויף אונזערע געברויכן און געברענגט שטארקע קלארקייט און אינפארמאציע אויף אן אופן וואס איז נאכנישט געווען קיינמאל ביז היינט מיט א פרעזידענטליכע אפיס, און עס איז יעדנס האפענונג אז פון רבין'ס מסירת נפש אונטערצונעמען דעם וויכטיגן נסיעה טראץ די פארנומענע זמנים אין וואס מען שטייט, זאל טאקע ארויסגעקומען די געוואונטשענע רעזולטאטן און מען זאל קענען האבן אפענע טויערן בעתיד פאר אלע אונזערע געברויכן בכלל, און די דערמאנטע נושאים בפרט, ועל כולם דער שווערע גזירת החינוך וואס די ניו יארקע עדיוקעישן דעפארטמענט האלט אינמיטן אויספירן מיט א ציל צו צושטערן ח"ו דעם אידישן חינוך אין אמעריקא כמקובל מדור דור, ואנחנו בשם ה' אלוקינו נזכיר, ובשם ה' נעשה ונצליח.
ותטה לב המלכות עלינו לטובה.
▫️ סאטמאר'ע נייעס 🌴 ▫️
פרעצעדענטלאזער השתדלות-מיטינג דורך כ''ק רבינו הגה''ק שליט"א אינעם 'טראפ טאוער' אין מאנהעטן ערשטמאליגער באשלוס אויסצונוצן איינלאדענונג צו שתדל'ען פאר הילף אינעם עתיד איבער גזירת החינוך אין ניו יארק; די גזירות בארה"ק; האוזינג; שחיטה; און בכלליות איבער אוועקשטעלן פעדעראלע קשרים. מיטינג מיט'ן זון און פאליסי-באגלייטער פון פרעזידענט טראמפ ווערט געקרוינט מיט הצלחה נאך שטארקע פארשטענדעניש אין אלע הינזיכטן
אין אן אומגעווענליכע און היסטארישע שריט פון "השתדלות" למען הכלל והפרט ולמען אחב"י תושבי הגולה ותושבי ארה"ק צוגלייך, איז היינט פארקומען א באזוך פון כ"ק רבינו הגה''ק שליט''א אינעם "טראמפ טאוער" אין מאנהעטן, וואו דער רבי איז בטירחא דגברא רבה אראפגעפארן צו האבן א פערזענליכע שתדלנות מיטינג אריינצושטעלן גאר וויכטיגע אידישע אינטערעסן אינעם סדר היום און פאליסי-פלענער פונעם געוועזענעם פרעזידענט און יעצטיגער רעפובליקאנער פרעזידענט קאנדידאט דאנאלד טראמפ.
דער באזוך וואס האט זיך פארצויגן פאר א שעה צייט, איז געווען מיט'ן זון פונעם קאנדידאט, מר. עריק טראמפ, וואס איז דער געהילף פון זיין טאטן ווען עס קומט צו באגלייטן די צוקונפטיגע אדמיניסטראציע פאליסיס און טראנזישאן טיעם.
די פלאן פונעם באזוך האט זיך אנגעהויבן מיט ארום 2 וואכן צוריק, ווען עס איז אריבערגעקומען צום רבי'ן א שתדלן און נאנטער צום טראמפ קאמפיין, הרב יהודה קאפלאן הי"ו פון נארט מיאמי, וועלכע איז א גרויסער געשעפטסמאן אין די פלארידא סטעיט און האט בעבר געהאט אסאך ביזנעס קאנטאקט מיט די טראמפ פאמיליע, און כהיום דינט ער ווי דער פארבינדונגס מאן פונעם קאמפיין צו די חרדישע געזעלשאפטן אויף פארשידענע פראנטן.
הרב קאפלאן האט געבעטן פונעם רבי'ן שליט"א אין נאמען פונעם קאמפיין אז זיי ווילן אויפסעטן א מיטינג צו הערן אונזערע געברויכן, נאכגעפאלגט מיט א פערזענליכע צוזאמענטרעף מיט'ן קאנדידאט, כדי צו ערהאלטן די אינדארסירונג פון סאטמאר'ס בלאק-וואט.
נאך לענגערע דיונים און אויסשמועסונגען מיט שתדלנים און פאליטישע עקספערטן, האט דער רבי שליט"א געמאכט דעם באשלוס אז אין אזא צייט ווען דאס יהדות החרדית איז אזוי אנגעוויזן צו ווערן באשיצט פון די וואס ווילן אונז שלעכטס טון ח"ו, איז כדאי נישט צו ארויסלאזן אזא געלעגנהייט צו שתדל'ען ביים קאנדידאט, נאכדעם וואס ער האט שוין בעבר באוויזן אויסצופירן פארשידענע שווערע שריט לטובת אידן אין אמעריקא בכלל ובפרט.
נאכ'ן באשטעטיגן דעם באזוך איז באשטימט געווארן אז מרן רבינו שליט"א וועט היינטיגן מיטוואך 10 אזייגער פארמיטאג אונטערנעמען דעם היסטארישן פרעצעדענט פון השתדלות למען אחב"י, און פערזענליך אראפפארן צום טראמפ טאוער אין מאנהעטן צו א מיטינג.
*
צום באשטימטן מינוט איז דער רבי אריין צום מיטינג מיט א גאר ענגע באגלייטונג ווי פאראויס באשטימט. עס זענען אריין מיט'ן רבי'ן העסקן הרה"ח ר' גדלי' סעגעדין הי"ו, דער קרית יואל ווילעדזש אדמיניסטראטאר, און העסקן הרב ר' שלום יוסף הערשקאוויטש הי"ו פון וויליאמסבורג, וואס איז א נאנטער פריינט מיט הרב קאפלאן און איז געווען אינסטרומענטאל אין די צוגרייטונגען צו די השתדלות.
אין אנהויב פונעם באזוך, ווען עס איז געווארן ארויסגעברענגט אז דער רבי קומט דא אין נאמען פון צענדליגער טויזנטער סאטמאר'ע אידן פון איבער ניו יארק און ניו דזשערסי, ווי וויליאמסבורג; קרית יואל; בארא פארק; מאנסי; לינדען; לעיקוואד אא"וו, האט דער רבי שליט"א פערזענליך אויסגעדרוקט די שטארקע הכרת הטוב וואס דער חרדישער ציבור אין ניו יארק האט פאר'ן געוועזענעם פרעזידענט, פאר די פילע ערנסטע שריט וואס ער האט גענומען לטובתינו דורכאויס זיין פריערדיגע פרעזידענטשאפט, ובפרטיות פאר'ן העלפן ענדיגן צייטליך די קאוויד לאקדאונס; דאס שענקען אן אויסלייז פאר הר"ר שלום ווייס הי"ו און הר"ר שלום מרדכי רובאשקין הי"ו; די רעלידזשעס פרידאם וואס ער האט פארשטארקט, הויפזעכטליך מיט די נייע סופרים קאורט דזשאדזשעס וועמען ער האט אריינגעשטעלט, וועלכע האבן שוין גאר אסאך אויסגעפייט לטובת רעליגיע; די פריזאן-רעפארם ביל, און די נאכפאלגנדע באפרייאונג פון הר"ר מרדכי יצחק סאמעט הי"ו; די רעטונג הילף וואס די סאטמאר מאנסי מוסדות האבן ערהאלטן ווען זיי האבן זיך געמוטשעט מיט קאורט קלאגעס מטעם די לאקאלע עירמאנט רעגירונג ביז די פעדעראלע US אטורני'ס האבן געברענגט אן ענדע דערצו; און נאך.
עס איז דערביי געווארן אנגעוויזן אז אונזער גאנצער ציבור האט טאקע ארויסגעוויזן דעם הכרת הטוב! דער ווילעדזש אדמיניסטראטאר האט ארויסגענומען דאקומענטן, און געצייגט די ציפערן וואס ווייזן אז ווען טראמפ איז געלאפן צו זיין ערשטע טערמין, האט ער באקומען די שטימען פון סאטמארע געגנטער בכלל און קרית יואל בפרט, פון בערך 50% פון די וויילער. ווידער ווען ער איז געלאפן פאר ווידערוויילונג, ווען ער האט ערהאלטן די אינדארסירונג פון אנ"ש אלס הכרת הטוב, האבן אזויפיל ווי 90% שטימען געגאנגען מיט א לענדסלייד שטימע פאר אים, א זאך וואס האט געברענגט א שטארקע התפעלות און דעמאנסטרירט וויאזוי אונזער מדה פון הכרת הטוב גייט אן גאר שטארק ביי פאליטישע באאמטע, און דער ציבור פאלגט אויס די אינדערסירונגען פון די עסקני הכלל.
*
דאן איז דער שמועס אריבער אויף פאראויס, ווען דער רבי האט אנגעהויבן רעדן איבער'ן עתיד, אויף וואס מיר קוקן ארויס אז טראמפ אלס פרעזידענט זאל אונז קענען ווייטער נאך מער העלפן, בס"ד.
אלס אריינפיר דערצו איז געווארן אויסגעשמועסט אז אונזער וויזיע דא אין אמעריקא איז ווי פאלגנד: אונזער רבי זי"ע, דער גרינדער פון אונזער קהלה און רעטער פון אונזער געמיינדע, איז אהערגעקומען נאך די האלאקאוסט, און אנגעהויבן איבערפלאנצן דא די "אויטענטישע אידישקייט", גענוי ווי אונזערע זיידעס האבן געוואוינט אין אייראפע בעפאר די האלאקאוסט, אין יענע צייטן זענען געווען שווערע טויזנטער ארטאדאקסישע אידן אויסגעשפרייט אין מערערע שטעט און שטעטלעך איבער גאנץ אייראפע. אט דאס, מיט די זעלבע לעבנסשטייגער, האבן מיר איבערגעפלאנצט דאהי אינעם מלכות של חסד, און ווען די צאל ארטאדאקסישע אידן אין אמעריקא וועט האלטן ביי וויפיל עס איז געווען בעפאר די האלאקאוסט אין אייראפע, מיט'ן זעלבן ארגינעלקייט, וועלן מיר זיין נאנט צו א הצלחה אין אונזער וויזיע.
דעריבער, האט דער רבי אויסגעפירט אונזער בקשה, אז די געטרייע באאמטע און די גאנצע רעגירונג זאלן אונז ווייטער העלפן צוקומען צו אונזער ציל צו בויען ווייטערדיגע דורות און משפחות אויף אונזער איידעלער וועג אן קיין שטערונגען, און דערמיט איז מען אריבער צו די קריטישע נושא וואס ליגט יעדן אויפן סדר היום: חינוך.
דער רבי האט געזאגט אז ער בעט בלויז איין זאך: "די עלטערן" זאלן האבן א "טשויס" אויף די קאריקולעם פון זייערע מוסדות. נישט די רעגירונג, נאר די עלטערן, זאלן מאכן דעם אויסוואל וואס דער סדר הלימוד זאל זיין. ווי ר' גדלי' האט עס אנגערופן מיט'ן אפיציעלן לאזונג "פערענטל טשויס אף קאריקולעם".
מיר ווילן לעבן ווי אידן אין אמעריקא, דער פאקט ווייזט אז אן קיין רעגירונג אריינמישונג האט אונז דא גארנישט געפעלט (ב"ה), אונזער קאפ שארפט זיך אויס מיט 'תלמוד', אונזערע אינגעלייט זענען מצליח אין מסחר, אונזער קאמיונעטי פארמאגט יעדע סארט סערוויס וואס פעלט זיך אויס פארן ציבור סיי פאר רעליגיע און סיי פאר ביזנעס, אונז האמיר א כשר'ע און געזונטע עקאנאמיע וואס מ'דארף בלויז צוהעלפן גיין אזוי ווייטער, נישט פרובירן צו שטערן.
דא איז געווארן אויסגענוצט די געלעגנהייט ארויסצוברענגען, אז מיר ארטאדאקסישע אידן דאהי האבן גארנישט מיט די סטעיט אף איזראעל. "אידישקייט איז טויזנטער יאר אלט, און איזראעל איז קוים 75 יאר" האט דער רבי געזאגט. אונזער אינטערעסע איז נישט איזראעלי פאליטיק, נאר דוקא די פרידן און וואוילזיין פון אלע אידן, און פון אונזער וואוינארט, אמעריקא. מיר קוקן מיט גרויס זארג וויאזוי מדינת ישראל, מיט איר סעקולער גאווערמענט און סעקולער קאורט סיסטעם טוט רודפ'ן ארטאדאקסישע אידן, און מיר בעטן אז טראמפ זאל טון השתדלות אז עס זאל זיין פולע טעלעראנץ פאר חרדי'שע אידן אינערהאלב די פרייע מדינת ישראל. יעצט איז דא אקטיווע גזירות אויף רעליגיעזע אידן אין איזראעל, און דער מציאות איז אז "ארטאדאקסטישע אידן אין אמעריקא האבן מער רעכטן ווי ארטאדאקסישע אידן אין אר"י" ווי דער רבי האט ערווענט, און מיר ווילן זען א טויש.
*
די קלארע און ריינע ווערטער זענען ב"ה געווארן אויפגענומען מיט אן אויסטערלישער פארשטענדעניש, און דאן איז מען אריבער ארומצורעדן איבער נאך עטליכע נושאים וועלכע זענען וויכטיג פאר'ן ציבור דא אין אמעריקא, ספעציעל ניו יארק און ניו דזשערסי.
מען האט ארומגערעדט בכלליות איבער דעם מאסיוון וואוקס פונעם הייליגן שטאט "קרית יואל", ארויסברענגענדיג אז זייענדיג אין די ריעל עסטעיט ליין ווייסט די טראמפ משפחה וואס דאס מיינט, אז א פלאץ וואו ס'איז 50 יאר צוריק געווען א מדבר שממה, איז היינט פארהאן א שטאט פון ארום 8,000 משפחות, באלד 50,000 נפשות בליעה"ר, און איבער 20,000 תשב"ר, בלי עין הרע.
כהיום קומט צו פון נאטורליכע וואוקס אזויפיל ווי 500 נייע משפחות יעדעס יאר בליעה"ר, ציפערן וועלכע האבן אויסטערליש עושה רושם געווען זעענדיג אז מען רעדט דא פון א בליענדע וואוקס וועלכע ווערט אזוי שיין באגלייט און פאדערט אודאי אזויפיל.
עס איז געווארן א שמועס איבער די כוחות וואס מען לייגט דא אריין אז ס'זאל זיין אפארדעבל האוזינג, און עס איז געווארן אויפגעברענגט א נייער רעיון איבער "קאלעדזש סעקשאן 8". דהיינו, אז היות ביי אונזער ציבור האט מען שוין חתונה ב"ה פון די 18 יאר און ווייטער, נאך זייענדיג אינמיטן די קאלעדזש יארן, וואס באדייט אז עס זענען דא טויזנטער אינגעלייט וועלכע זענען פאקטיש אין די קאלעדזש יארגאנג אבער באקומען נישט קיין 'דארמיטארי' נאר צאלן רענט פאר א דירה, וואלט געווען פאסיג זיי זאלן כאטש באקומען עפעס א סארט דין קדימה, אדער א ספעציעלע סארט, פון די סעקשאן 8 פראגראם זיי צו העלפן אויסצאלן זייער דאך איבער'ן קאפ.
דערנאך איז געווארן ארומגערעדט איבער די כשר'ע שחיטה, און דער רבי האט ספעציעל געבעטן מען זאל טון השתדלות מבטל צו זיין א געוויסע שווערע רעגולאציע וועלכע הויערט אז די זאלץ וואס מען נוצט צו זאלצן די פלייש זאל מוזן ווערן דעזאלווד בעפאר'ן אריינגיין אינעם דרעינידזש און סוער, עפעס וואס קען טריפלען די פרייזן פאר כשר פלייש אין אמעריקא.
מען האט אויך ארומגערעדט איבער די אלגעמיינע חלל אין קשר צווישן וואשינגטאן און די חרדי'שע אידן, זינט זייער אסאך מאל קומט אויס אז די ווייסע הויז שטעלט אלס אידישע ליעיזאן אזעלכע וואס פארשטייען בכלל נישט די געברויכן פון די ארטאדאקסישע קאמיונעטי, אפגערעדט פון אזעלכע וואס זענען ענדערשט א ליעיזאן פאר די מדינת ישראל לאביאיסטן. ס'איז געווארן ארויסגעברענגט אז דער היימישער ארטאדאקסישער ציבור באשטייען פון צענדליגער טויזנטער מענטשן, און עס איז וויכטיג אז וואשינגטאן זאל האלטן מיט אונז א קשר דורך ליעיזאנס וועלכע האבן שייכות מיט אונז, פארשטייען אונזער לעבנסשטייגער און אונזערע געברויכן, און דאס איז נוגע פאר ערליכע תורה-טרייע אידן אין אלע געגנטער באזונדער.
דער מיטינג האט זיך געענדיגט נאך כמעט א גאנצע שעה פון גאר א פארשטענדליכע שמועס, וועלכע האט ווי עס שיינט געווארפן א שטארקע ליכט אויף אונזערע געברויכן און געברענגט שטארקע קלארקייט און אינפארמאציע אויף אן אופן וואס איז נאכנישט געווען קיינמאל ביז היינט מיט א פרעזידענטליכע אפיס, און עס איז יעדנס האפענונג אז פון רבין'ס מסירת נפש אונטערצונעמען דעם וויכטיגן נסיעה טראץ די פארנומענע זמנים אין וואס מען שטייט, זאל טאקע ארויסגעקומען די געוואונטשענע רעזולטאטן און מען זאל קענען האבן אפענע טויערן בעתיד פאר אלע אונזערע געברויכן בכלל, און די דערמאנטע נושאים בפרט, ועל כולם דער שווערע גזירת החינוך וואס די ניו יארקע עדיוקעישן דעפארטמענט האלט אינמיטן אויספירן מיט א ציל צו צושטערן ח"ו דעם אידישן חינוך אין אמעריקא כמקובל מדור דור, ואנחנו בשם ה' אלוקינו נזכיר, ובשם ה' נעשה ונצליח.
ותטה לב המלכות עלינו לטובה.
▫️ סאטמאר'ע נייעס 🌴 ▫️